Pałuki są regionem historyczno - etnograficznym położonym w północno-wschodniej Wielkopolsce. Obszar Pałuk liczy ok. 200 km2, granicę na wschodzie i północy wytycza rzeka Noteć, zaś granica południowo-zachodnia przebiega wzdłuż rzek Wełny, Rudki i Margoninki. Pałuki to kraina jezior, rzek i lasów. Szczególne walory turystyczne i historyczne regionu przyciągają rzesze turystów.

Ostały się na Pałukach zabytki sięgające średniowiecza, a dotyczące architektury gotyckiej. Wręcz znikome relikty architektury romańskiej reprezentują granitowe ciosy z pierwszego kościoła romańskiego w Żninie z około 1148 r.

Kamienie umieszczono w ścianach obecnego kościoła farnego w Żninie. Od północy na jednym z granitów widnieje ryt przedstawiający jeźdźca i wiąże się on z analogicznymi rytami na budowlach romańskich Inowrocławia i Kruszwicy. Pozostało sporo zabytków architektury gotyckiej takich jak; kościół w Cerekwicy (XIII w.), ruiny Zamku w Wenecji, kościoły w Żninie, Żernikach i wieża ratuszowa na rynku w Żninie.

Ciekawą budowlą barokową jest drewniany kościół w Gąsawie (1674 r). Zachowały się liczne dwory z XVII i XIX wieku. Perłą architektury dworskiej na Pałukach jest klasycystyczny pałac w Lubostroniu, zbudowany w 1800 roku.

Z innych dworów zachowanych w dobrym stanie na uwagę zasługują: późnoklasycystyczny dwór w Brzyskorzystewku (1873 r.), neogotycki pałac w Górkach Babskich (1870 r.), neogotycki pałac w Kąłdrąbiu (1870 r.), barokowy zespół dworski w Marcinkowie Górnym (I połowa XVII w.). Interesujące cechy posiada budownictwo drewniane wiejskie, sięgające swoimi korzeniami do łątkowo - sumikowego stylu łużyckiego Biskupina.