|
W południowej części Pałuk, na południowy zachód od Żnina, na trasie Żnin – Janowiec Wielkopolski leży wieś Cerekwica. W 1265 r., była własnością rycerską – dziedzictwem rycerza Marcina, zaś od 1272 roku rycerza Oswalda. Następnymi właścicielami byli: Opalowie, Leszczycowie, Cerekwiccy, Andrzej Lipski (1742r.), Ignacy Zawadki (1788 r.), później Nieżychowscy, Rogalińscy herbu Łodzia, zaś od 1926 r. aż do II wojny światowej Unrungowie. Ostatnim właścicielem tej majętności był Wiktor Unrug (mąż Łucji Rogalińskiej), porucznik 18 pułku Ułanów. Warto wiedzieć, że w tej właśnie pałuckiej wsi w czasie wojny trzynastoletniej stał obozem król Kazimierz Jagiellończyk, idący z wojskiem przeciw Krzyżakom.
Najstarszy opis dworu pochodzi z 1726 roku. Nie wspomina on jednak o jakimkolwiek istniejącym wówczas parku w otoczeniu. Dopiero mapy zespołu dworskiego pochodzące z XIX wieku podają, że wokół dworu istniał rozległy park.
Obecny pałac wzniesiony został w 1876 roku w stylu eklektycznym przez architekta Wiktora Stabrowskiego z Kcynii dla Mieczysława Rogalińskiego. Forma budynku nawiązywała do podparyskich wilii budowanych w stylu siedemnastowiecznego architekta francuskiego F. Mansart´a.
Obecna monumentalna, dwukondygnacyjna bryła tej historycznej budowli z wydatnymi ryzalitami, ogrodowym tarasem oraz ośmioboczną wieżą (mimo, że w czasie przebudowy w 1974 r. zatraciła swój pierwotny wygląd), nadal jest unikatowym obiektem budownictwa wiejskiego na Pałukach.
Naturalnym obramowaniem pałacu jest park krajobrazowy, założony w stylu renesansu francuskiego w 1876 roku. Do czasów obecnych zachował się jego naturalny układ przestrzenny. Nawet drzewostan zbliżony jest do podawanego z roku 1939.
Najbardziej zadbana częścią tego prawie trzyhektarowego parku jest jego frontowa część, do której od bramy prowadzi obwodnica, podkreślająca rozległy trawnik.
Zachowany porządek, nowe dosadzenia świadczą o dużej wrażliwości estetyczno – przyrodniczej obecnego użytkownika tego obiektu, którym jest Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe „Cerkopol”.
Okres parkowej świetności przypomina nam rozłożysta lipa szerokolistna, klony polne i klony zwyczajne o pięknie sklepionych koronach, platan klonolistny o amerykańskim rodowodzie, dąb szypułkowy, akcentujący centralne wnętrze parkowe, czy też kasztanowce czerwone o pięknych odcieniach kwiatów.
Niemniej ciekawą częścią parku jest teren otaczający zarośnięty obecnie akwen śródparkowy. Oprócz wymienionych gatunków drzew liściastych spotykamy tu również iglaki, głównie świerki pospolite, sosny wejmutki czy tez żywotniki. Swoją urodą wyróżnia się w opisywanym parku reliktowy miłorząb dwuklapowy wywodzący się z Chin i uważany za żywą skamieniałość. |