|
Duża wieś w gminie Łabiszyn, położona 15 km na północny wschód od Żnina na prawym brzegu rzeki Noteć, około 1 km na wschód od szosy Żnin – Brzoza. Wieś do około roku 1800 nosiła nazwę Piłatowo.Od 1764 roku do 1939 roku była w ręku rodziny Skórzewskich.
Na wzniesieniu, w zabytkowym parku krajobrazowym, znajduje się jeden z najpiękniejszych w Polsce pałaców klasycystycznych. Zbudowany został w latach 1795 – 1800 według projektu Stanisława Zawadzkiego, na planie centralnym z wysuniętym portykiem kolumnowym. Głowice i bazy tych ośmiu kolumn przeznaczone były pierwotnie dla kościoła pod wezwaniem Opatrzności Bożej w Warszawie. Nad kolumnami trójkątny tympanon z kartuszami herbowymi Skórzewskich i Garczyńskich oraz napisem: „Sibi, amicitiae et posteris” (sobie, przyjaciołom i potomnym). Na kopule pałacu brązowy posąg Atlasa dźwigającego glob ziemski, dzieło Władysława Marcinkowskiego. Z zewnątrz na szczególną uwagę zasługuje sala kolumnowa z intarsjowaną podłogą, ozdobioną pośrodku herbami Polski i Litwy. Na ścianach widnieją cztery płaskorzeźby przedstawiające sceny historyczne: bitwę pod Płowcami w 1831 roku, spotkanie królowej Jadwigi z mistrzem krzyżackim Konradem von Jungingenem w Inowroclawiu w 1397 roku, zwycięstwo na Krzyżakami pod Koronowem w 1410 roku oraz Marię Skórzewską przedstawiającą Fryderykowi II Wielkiemu plany budowy kanału Bydgoskiego. W środku sali wisi wielki, mosiężny żyrandol. Pozostałe pomieszczenia są bardzo mocno zniszczone i od dłuższego czasu trwają tu prace remontowe. Na uwagę zasługują w pałacu także freski wybitnych malarzy: Antoniego i Franciszka Smuglewiczów. Obok pałacu znajduje się klasycystyczna oficyna z XVIII wieku, tzw. „Stary pałac”. W pobliżu mieszczą się też stylowe, klasycystyczne stajnie i wozownie z przełomu XVIII - |XIX wieku.
Pałac otoczony jest pięknym parkiem, założonym około 1800 roku według projektu architekta ogrodnika Teicherta. Park z bardzo ciekawym drzewostanem zajmuje powierzchnie 28 ha. Od strony szosy do Pturka brama z 1800 roku, utworzona z dwóch murowanych obelisków, a przy nich dwa słupy granitowe z data 1676 roku. Na północ od parku zachowały się ciekawe neogotyckie zabudowania folwarczne z II połowy XIX wieku; budynek administracyjny, spichlerz wkomponowany wieżowo w ciąg budynków obór i stajni oraz brama. Zwiedzając pałac i park należy pamiętać, że wychowywał się w nim poeta Stefan Garczyński , autor „Wacława dziejów”. Prawdopodobnie odwiedził go tutaj goszczący w Wielkopolsce na przełomie 1831 / 1832 roku Adam Mickiewicz. Tu również zatrzymał się poeta Wincenty Pol wioząc w grudniu 1831 roku brata Adama Mickiewicza – Franciszka. Gościem pałacu był także Wincenty Smagłowski, uczestnik spisku na cara Mikołaja I w 1829 roku, uwieczniony przez Juliusza Słowackiego w „Kordianie”. |