|
Miasto położone nad Notecią, na granicy Pałuk i Kujaw, przy szosie Żnin – Brzoza. We wczesnym średniowieczu istniał tu gródek obronny, wzmiankowany już w 1247 roku. Prawa miejskie otrzymuje Łabiszyn w 1369 roku. W 1376 roku Andrzej z Łabiszyna, herbu „Prawdzic”, zbudował tu zamek.
W okresie wojny domowej Nałęczów z Grzymalitami był twierdza tych pierwszych. Miasto zostaje spustoszone w czasie wojen szwedzkich. W 1764 roku przechodzi w ręce Skórzewskich, którzy zakładają a 1772 roku tzw. „Nowe Miasto”. W tym samym roku zostaje włączony do Prus w ramach I Rozbioru Polski. Miasto przechodzi do historii dzięki walkom Jana Henryka Dąbrowskiego w 1794 roku oraz działalności mieszkańców w Wiośnie Ludów, Powstaniu Styczniowym oraz w Powstaniu Wielkopolskim. Na wyspie, w rozwidleniu Noteci, zachowało się Stare Miasto ze średniowiecznym układem urbanistycznym. W pobliżu rynku wznosi się kaplica – dawne prezbiterium kościoła z XVI / XVII wieku, rozebranego po pożarze w 1761 roku. W 1895 roku do tej kaplicy dobudowano budynek klasztoru elżbietanek.
Na wschodnim brzegu Noteci znajduje się barokowy kościół i dawny klasztor z XVII wieku, rozbudowane według projektu architekta Pawła Fontary w XVIII wieku – kościół w latach 1731 – 1736, a klasztor w 1724 roku. Kościół uległ dalszej rozbudowie w XX wieku. Znajduje się przy nim dzwonnica murowana z przełomu XVIII /XIX wieku, przebudowana w XX wieku. Przed kościołem stoi późnobarokowa figura św. Jana Nepomucena z XVIII wieku. Rośnie tu potężny dąb o obwodzie 535 cm, według podania posadzony przez Władysława Jagiełłę.
Na pobliskim cmentarzu mogiły powstańców z 1848 roku, mogiła płk Kazimierza Mielęckiego – Naczelnika Sił Zbrojnych Oddziałów Wielkopolskich w powstaniu 1863 roku oraz zbiorowa mogiła 10 ofiar hitleryzmu. We wschodniej części miasta pomnik żołnierzy radzieckich. Na wzniesieniu między Notecią a kanałem młyńskim wzniesiono w XIX wieku murowany dwór, być może w miejscu dawnego zamku. Przy dworze niewielki, zniszczony park z lipą o obwodzie 490 cm i dębami do 420 cm . Nad kanałem młyńskim, przy skrzyżowaniu ul. Parkowej i Mickiewicza zachował się drewniany spichlerz z XIX wieku, konstrukcji szkieletowej z wypełnieniami ceglanymi.
Więcej informacji na klub.chip.pl/zabrocki/
|