Miasto na zachodnim skraju Pałuk, przy szosie Chodzież – Wągrowiec, przy północnym krańcu rynnowego Jez. Margonińskiego. W herbie mur miejski z brama i 3 basztami. Prostokątny Rynek i przyległe ulice są zabudowane domami o charakterze małomiasteczkowym, z których najstarsze pochodzą z XIII / XIX wieku. Pośrodku Rynku pomnik żołnierza polskiego z 1982 roku projektu Jerzego Sobocińskiego.

Po zachodniej stronie centrum czworoboczne grodzisko stożkowate o średnicy 40 m i wysokości 3 m, miejsce grodu wczesnohistorycznego i wzmiankowanego w 1469 roku „fortalicium”, na którym później stał kościół ewangelicki. Na północ od Rynku, zapewne na terenie osady przedlokacyjnej, późnobarokowy kościół św. Wojciecha, zbudowany w latach 1753 – 1755 na murach budowli z początku XVII wieku. Wewnątrz rokokowe wyposażenie z okresu budowy oraz tablica ku czci powstańców wielkopolskich. Obok klasycystyczna dzwonnica z XVIII / XIX wieku i plebania z 1 połowy XIX wieku, z dachem naczółkowym i gankiem na 2 parach kolumn.

Na pl. Suwalskiego, przy rozwidleniu do Chodzieży i Szamocina, pomnik powstańców Wielkopolskich (1929). Stąd ul. Cmentarna z pozostałościami starej alei lipowej wiedzie do cmentarza, na którym pochowano między innymi 6 ofiar powstania. Rozdzielnia gazu zajmuje budynek gazowni z końca XIX wieku. Na skraju miasta od strony Chodzieży ośrodek wypoczynkowy z hotelem, domkami kempingowymi, boiskami sportowymi i kąpieliskiem.